...
Στην “punk” περίοδό του, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ δεν έχει χρόνο ή όρεξη για την καθαρ(ι)ότητα όπως αυτή συνδέεται με τον καθωσπρεπισμό και το όποιο συμβατικό ηθικό κύρος. Τη θέση της τάξης και της αστικής ευγένειας παίρνει μια ηθική, αισθητική, και τελικά απολύτως ταξική αναρχία η οποία συναντάται σε κάθε επίπεδο και δε σταματά απέναντι σε τίποτα.
Αυτό είναι που κάνει αυτές τις ταινίες της πρώιμης περιόδου του Αλμοδόβαρ τόσο ανεκτίμητες, σαν αληθινά εκθέματα σε μουσείο: Δείγματα μιας περιόδου που έχει παρέλθει, και τα οποία κουβαλούν πάνω τους τα σημάδια της εποχής τους. Αναπολογητικά, και περήφανα.
Μια φιλμογραφία που ξεκίνησε εξάλλου ως πιο περήφανο (και έξαλλο) δείγμα της Movida, του μαδριλένικου ρεύματος αντι-κουλτούρας που γεννήθηκε στον απόηχο του θανάτου του Φράνκο ως μια απόλυτη αισθητική και πολιτική αντι-στάση: DIY αναρχία, απόρριψη της κανονικότητας, αποδοχή της πρόκλησης και της απόλυτης ελευθερίας ως μοναδικούς δρόμους προς τα μπροστά.
Και, ταυτόχρονα, η πλήρης άρνηση της σοβαροφάνειας. Της «καθαριότητας» που λέγαμε παραπάνω, που εκφράζει εν εξάλλω κι η Μαρίσα Παρέδες. Ένας ασφαλής κόσμος χρωμάτων, κινδύνου και σεξουαλικότητας όπου δεν υπάρχουν ιερά, δεν υπάρχουν όριο, και κυρίως; Δεν υπάρχει τάξη.
Μέσα σε έναν κινηματογραφικό τυφώνα που γκρεμίζει το καλό γούστο, την τάξη, την καθαρότητα, στα χέρια του Αλμοδόβαρ το camp και το κιτς γίνονται όπλα καλλιτεχνικής αντίστασης. Με αυτά εξερευνά κουήρ και τρανς ταυτότητες, παραδίδεται στον φετιχισμό, αγκαλιάζει τα σκοτεινά, αιχμηρά πάθη. Χωρίς φόβο.
Κι αν υπάρχουν σημεία που αυτό σήμερα φαντάζει ακραίο ή ‘λανθασμένο’, αξίζει να αναλογιστούμε το ιστορικό και πολιτιστικό πλαίσιο της μετα-φρανικής έκστασης. Σε αυτό το καλλιτεχνικό ρεύμα, είναι εξερεύνηση που μετράει, κι όχι το ‘σωστό’. Είναι η πεποίθηση πως δεν υπάρχει ταμπού χωρίς να γκρεμιστεί.
Η πρόκληση και η υπέρβαση ΕΙΝΑΙ ο σκοπός – το να φτάσεις σε σημεία και να αναρωτηθείς για πράγματα που μέχρι πρότινος, πολύ απλά, δεν σου επιτρεπόταν.
Έτσι κι οι ίδιες του οι ταινίες, λειτουργούν συχνά αποσπασματικά, σα μια σειρά από άναρχα σκετς. Γιατί ακόμα και στην αφήγηση, η τάξη δεν είναι ποτέ το ζητούμενο. Η σύμβαση είναι ο μεγάλος εχθρός. Έτσι, τα πρώιμα αυτά φιλμ του Αλμοδόβαρ κινούνται καθαρά σε ένα πλαίσιο ενέργειας, ρυθμού, vibes – και φυσικά τόλμης, και ακρότητας.
Μάλιστα, καθώς τα χρόνια αρχίζουν να περνάνε, κι ο Αλμοδόβαρ να κινείται πλέον σταδιακά προς πιο στρωτές αφηγήσεις, αυτή η εσωτερική ένταση κάνει κάποια ενδιάμεσα έργα του τρομερά ενδιαφέροντα. Πριν φτάσουμε στην ωριμότητα ενός «Όλα για τη Μητέρα Μου», σε έργα σαν τα «Ψηλά Τακούνια» όπου μια κλασικότερη αφήγηση και ένα πιο στιβαρό συναισθηματικό βάθος συνυπάρχει ακόμα με την υπερβολή και την ανεκτίμητη αυτή αλμοδοβαρική ασέβεια.
Τελικά, είτε μιλάμε για τις ξέφρενες «Αμαρτωλές Καλόγριες», είτε για το σκοτάδι του «Νόμου του Πόθου», είτε για το επικίνδυνο, παράλογο ρομάντσο του «Δέσε Με», είτε για το μελόδραμα του «Ψηλά Τακούνια», είτε για ό,τι βρίσκεται ενδιάμεσα σε όλα αυτά – το αλμοδοβαρικό punk DNA ανίκητο.
Κι οι ταινίες της πρώιμης αυτής αναρχικής περιόδου του, θα παραμένουν για πάντα αναλλοίωτες στο χρόνο ως ένα αποστομωτικό, ξέφρενο, πολύχρωμο, υστερικό μνημείο. Στο σινεμά, κάπως έτσι μοιάζει η επανάσταση.
...
Οι τίτλοι του Tribute είναι διαθέσιμοι για streaming στο Cinobo.
...
“Αμαρτωλές Καλόγριες, 1983”
(Dark Habits / Entre Tinieblas)
Ανάμεσα στο σκοτάδι και στη συγχώρεση, στην ιεροσυλία και στην τρυφερότητα, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ δικαιολογεί γιατί έγινε το τρομερό παιδί του ισπανικού σινεμά στα 80s με μια ριζοσπαστική και ξέφρενη ταινία για την αμαρτία, την επιθυμία και την ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει κάπου.
Μια νεαρή τραγουδίστρια χάνει τον εραστή της από υπερβολική δόση και καταφεύγει σε ένα μοναστήρι που απέχει πολύ από ό,τι φαντάζεται κανείς ως ασφαλές καταφύγιο, αφού εκεί συναντά γυναίκες που παλεύουν με τις δικές τους εξαρτήσεις, τις απαγορευμένες επιθυμίες και τις προσωπικές τους ενοχές.
“Μια Ζωή Ταλαιπωρία, 1984”
(What Have I Done to Deserve This / ¿Qué He Hecho YO Para Merecer Esto!!)
Χάπια, ηλεκτρικές σκούπες κι ένας γάμος-φυλακή. Το εκρηκτικό αντι-μελόδραμα πάνω στην γυναικεία εξάντληση συνδυάζει κοινωνική σάτιρα και ανίερο slapstick, σε μια από τις πιο ευρηματικές στιγμές του πρώιμου Αλμοδόβαρ.
Η Γκλόρια, μια Ισπανίδα καθαρίστρια με μια χαοτική ζωή, ζει σε ένα διαμέρισμα με τον γκρινιάρη σύζυγό της, Αντόνιο, τους δύο γιους τους που είναι επιρρεπείς σε προβλήματα και την αδίστακτη πεθερά της. Χωρίς ιδιαίτερη συναισθηματική υποστήριξη, η Γκλόρια ωθείται στα όριά της όταν ένας καβγάς με τον σύζυγό της οδηγεί σε μια μακάβρια εξέλιξη. Καθώς η Γκλόρια αντιμετωπίζει το ζήτημα, άλλοι εκκεντρικοί χαρακτήρες μπαίνουν στο παιχνίδι, προσθέτοντας στην τρέλα.
...
(Law of Desire / La Ley del Deseo)
Σε έναν από τους πρώτους θριάμβους του Αλμοδόβαρ, ένα σκοτεινό ερωτικό τρίγωνο εμπλέκεται σε παιχνίδια βίας και εμμονής με θυελλώδη κατάληξη. Το φιλμ που ανέτρεψε τα όρια του ισπανικού σινεμά των ‘80s. Μετά τον αβέβαιο χωρισμό με τον Χουάν, ο επιτυχημένος σκηνοθέτης πορνό Πάμπλο, γνωρίζει τον Αντόνιο και ζει μαζί του μια σύντομη ερωτική σχέση. Όταν ο Χουάν αποφασίσει να γράψει στον Πάμπλο, ο Αντόνιο θα εμπλακεί στην επικοινωνία τους, έχοντας αναπτύξει μια βίαιη εμμονή μαζί του. Ο Πάμπλο τρομάζει από αυτή την εξέλιξη, αλλά την ίδια στιγμή βρίσκει τον εαυτό του σε νέα φάση δημιουργικής έμπνευσης, καθώς δουλεύει σε ένα έργο πάνω στην τρανς αδερφή του.
“Δέσε Με, 1989”
(¡Átame! / Tie Me Up! Tie Me Down!)
Ο Πέδρο Αλμοδόβαρ συναντά για πρώτη φορά τη Βικτόρια Αμπρίλ και μαζί με τον Αντόνιο Μπαντέρας δημιουργούν μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του στην Ισπανία, που ακροβατεί ανάμεσα στη ρομαντική κωμωδία και το θρίλερ. Ένας πρώην τρόφιμος ψυχιατρείου, απαγάγει μία πρωταγωνίστρια ερωτικών ταινιών και προσπαθεί να την πείσει να γίνει γυναίκα του και μητέρα των παιδιών του με το ζόρι.
“Ψηλά Τακούνια, 1991”
(High Heels / Tacones Lejanos)
Μια σχέση μητέρας-κόρης στα απόλυτα άκρα. Σε ένα μελοδραματικά θεατρικό νουάρ γεμάτο επιθυμία, ενοχή και περφόρμανς, δύο γυναίκες βρίσκονται ύποπτες για τη δολοφονία του ίδιου άντρα κι ο Αλμοδόβαρ παρασύρει το δικαστικό θρίλερ σε συναισθηματική εξομολόγηση. Δεκαπέντε χρόνια αφότου άφησε την κόρη της, Ρεβέκκα, στη Μαδρίτη για να ακολουθήσει καριέρα, μια ηλικιωμένη ηθοποιός επιστρέφει στην πόλη για να μάθει ότι παντρεύτηκε έναν από τους πρώην εραστές της. Η κατάσταση θα περιπλακεί όταν κι οι δύο γυναίκες καταλήγουν ύποπτες για τη δολοφονία του ίδιου ατόμου.
“Κίκα, 1993”
(Kika)
Στη μάλλον πιο ακραία και προκλητική ταινία του, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ σπρώχνει το μελόδραμα και τη φάρσα στα όρια, δημιουργώντας μια σάτιρα για τη βία, την ηδονοβλεψία και την εμπορευματοποίηση της προσωπικής ζωής που (εκτός όλων των υπέροχων άλλων) μας σύστησε και τον εμβληματικό χαρακτήρα της μοναδικής Αντρέα Καρακορτάδα.
Μια γεμάτη ζωή, αθωότητα και ανεξάντλητη αισιοδοξία γυναίκα χάνει κάθε έλεγχο στη ζωή της όταν διασταυρώνεται η πορεία της με έναν εθισμένο στο σεξ πορνοστάρ, έναν κατά συρροή δολοφόνο πέρα από κάθε υποψία και μια τηλεοπτική ρεπόρτερ που τρέφεται από σκάνδαλα.
“Το Μυστικό Μου Λουλούδι, 1995”
(La Flor de mi Secreto / The Flower of my Secret)
Στα μέσα των 90s και προαναγέλλοντας το πέρασμα του στην σκηνοθετική ωριμότητα, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ κάνει ένα διάλειμα από την εκρηκτική υπερβολή του και στρέφεται σε μια βαθιά εσωστρεφή μελέτη της γυναικείας επιθυμίας, της ματαίωσης και της δημιουργικής κρίσης με μούσα του και πρωταγωνίστρια μια συγκλονιστική Μαρίσα Παρέδες.
Mια επιτυχημένη συγγραφέας ρομαντικών μυθιστορημάτων γράφει ιστορίες πάθους, ενώ η δική της ζωή βυθίζεται στη σιωπή και στην αποξένωση. Όταν η συναισθηματική της κατάρρευση γίνεται αναπόφευκτη, επιστρέφει στις ρίζες της για να επανεφεύρει τον εαυτό της.
H συλλογή "Punk Almodovar" είναι διαθέσιμη στο Cinobo – "Δες Την On Line."